Eye in the Sky / Αόρατος Εχθρός (2015)

Ένα πολιτικό-πολεμικό θρίλερ με έξοχες ερμηνείες και ηθικά διλήμματα που όμως εστιάζει στα ανούσια και δεν καταλήγει πουθενά.

Είναι καλοκαίρι στην Θεσσαλονίκη και ο καύσωνας σε συνδυασμό με την υγρασία κάνουν οποιαδήποτε ευχάριστη δραστηριότητα να μοιάζει με άθλο που απαιτεί κόπο, ιδρώτα και πολύ ισχυρό ένστικτο αυτοσυντήρησης . Το θερινό σινεμά είναι μια ευχάριστη δραστηριότητα -ειδικά το καλοκαίρι- όμως δύσκολα μια ταινία μπορεί να είναι απολαυστική όταν το θερμόμετρο αγγίζει τους σαράντα εννιά βαθμούς. Το να διαλέξεις ταινία δεν είναι μια ευχάριστη δραστηριότητα υπό οποιεσδήποτε συνθήκες γιατί πρέπει να συνυπολογίσεις κριτικές, απόψεις φίλων και γούστα παρέας, πόσο μάλλον όταν η υγρασία σε κάνει να ιδρώνεις το δευτερόλεπτο που βγαίνεις από το ντουζ. Χάρηκα πολύ όταν πηγαίνοντας να κόψω εισιτήρια υπήρχε μόνο μια επιλογή εκείνη την ώρα, το “Αόρατος Εχθρός” και προσευχήθηκα να είναι αρκετά καλή που να με κάνει να αποδράσω προσωρινά από το σισύφειο έργο του “κάνω αέρα για να δροσιστώ αλλά ιδρώνω επειδή κουράζεται το χέρι μου”.

Το “Eye In The Sky” ακολουθεί μια αποστολή σύλληψης των μελών μιας τρομοκρατικής οργάνωσης που δραστηριοποιείται στην Κένυα και φέρνει σε συνεργασία την στρατιωτική ηγεσία του Ηνωμένου Βασιλείου, πιλότους drones από ΗΠΑ και τις δυνάμεις εδάφους του Κενυάτικου στρατού. Η αδίστακτα αποδοτική Συνταγματάρχης της Helen Mirren είναι η επικεφαλής του όλου εγχειρήματος, ενώ ο αγαπημένος Alan Rickman υποδύεται τον Στρατηγό που έρχεται σε συνεννόηση με την πολιτική ηγεσία της Βρετανίας όσο ο πιλότος του Aaron Paul οδηγεί το drone του από το Las Vegas υπό τις εντολές της. Κάθε εμπλεκόμενος στο σχέδιο βρίσκεται σε διαφορετικό μέρος-η ακόμα και σε διαφορετικές ηπείρους- και το κυριότερο εμπόδιο στην ολοκλήρωση της αποστολής είναι ο συντονισμός που απαιτείται μεταξύ της Συνταγμάρχη και όλων των υπόλοιπων.

eye4

Όμως κάτι δεν πάει καλά και η αποστολή αλλάζει στόχο: από την σύλληψη στην εξόντωση των τρομοκρατών. Το πρόβλημα είναι ότι αυτό μεγεθύνει τις ευθύνες των πολιτικών και αυξάνει δραματικά το ενδεχόμενο να υπάρξουν παράπλευρες απώλειες. Ο καημένος πιλότος πήγε να οδηγήσει το drone του απλά για να παρακολουθεί από ψηλά και να λέει οδηγίες τύπου “όλο αριστερά, κόψε, τώρα όλο δεξιά” και τελικά πρέπει να σκοτώσει πέντε νοματαίους με γιλέκα αυτοκτονίας και ίσως ένα κοριτσάκι που πουλάει καρβέλια ψωμί εκεί δίπλα. Οι πολιτικοί δίπλα στον Στρατηγό περίμεναν να πιουν το τσαγάκι τους και να δουν την σύλληψη έτσι στο χαλαρό -όπως και το όνομα τους στα εξώφυλλα των εφημερίδων της επόμενης μέρας. Αντ’ αυτού πρέπει να αναλάβουν το ρίσκο το όνομα τους να βρίσκεται στα νέα γιατί διέταξαν την εξόντωση ενός αθώου κοριτσιού που στεκόταν στο λάθος σημείο.

Υποκριτικά, τα μεγάλα ονόματα της ταινίας κάνουν πολύ καλή δουλειά με την ερμηνεία του Alan Rickman, ακόμα ένα θύμα της μάστιγας που ακούει στο όνομα “2016″, να χρήζει ιδιαίτερης μνείας. Ο τελευταίος του ρόλος δεν είναι ιδιαίτερα απαιτητικός αλλά αυτός ξεχωρίζει γιατί πετυχαίνει διάνα στο να περάσει ένα ύφος “έχω δει τόσα πολλά και δεν έχω όρεξη για πολλές κουβέντες” όταν συνομιλεί με διστακτικούς και ηθικολόγους πολιτικάντηδες. Βέβαια το να παίζει ο Σνέιπ στην τελευταία του ταινία έναν δολοφονικά πραγματιστή Στρατηγό είναι τόσο ταιριαστό όσο το να κλείσει την καριέρα του ο Τσάβι στο Κατάρ κι όχι στην Μπαρτσελόνα (ουπς). Στους δευτερεύοντες ρόλους ο Barkhad Abdi, γνωστός από τo “Captain Phillips” του 2013 και το meme “I’m the captain now” της αιωνιότητας του Internet, έχει λίγες ατάκες στην διάθεση του αλλά σε κάθε σκηνή του δίνει ρεσιτάλ. Το πρόβλημα είναι ότι υπάρχουν πάρα πολλοί ρόλοι και κανένας δεν έχει αρκετό χρόνο να ξεχωρίσει καθώς την περισσότερη ώρα οι χαρακτήρες που υποδύονται δεν προβαίνουν σε κάποια πράξη. Η φωτογραφία και το μοντάζ δίνουν ένα φρενήρη ρυθμό στην ταινία. Αυτό λειτουργεί καλά στην κλιμάκωση της έντασης αλλά δεν αφήνει το περιθώριο να μείνουμε για επαρκή χρόνο στους χαρακτήρες και τα ηθικά διλήμματα που θέτει καταιγιστικά και εμφατικά η ταινία.

eye2

Το κύριο ηθικό δίλημμα που θέτει είναι αν αξίζει να θυσιάσεις μια ζωή για να σώσεις ενδεχομένως πολλές. Οι αξιωματικοί δεν το σκέφτονται πολύ αλλά πρέπει να πάρουν έγκριση από την πολιτική ηγεσία που είναι χαρακτηριστικά αναποφάσιστη. Η ταινία αναλώνεται στο διαδικαστικό κομμάτι της λήψης μιας τέτοιας απόφασης, απεικονίζοντας 83 εκδοχές του “δεν ξέρω, πρέπει να μιλήσετε με τον υπεύθυνο” που ακούγεται σε κάθε κατάστημα της WIND για κάθε πρόβλημα. Ο γραμματέας υπεκφεύγει και πρέπει να ρωτήσει τον υφυπουργό και ο υφυπουργός πρέπει να ρωτήσει τον υπουργό που πρέπει να ρωτήσει έναν άλλο υπουργό το οποίο είναι μάλλον ρεαλιστικό αλλά καθόλου συναρπαστικό. Καθόλου ρεαλιστικό δεν είναι το να φέρνει τις πιο ισχυρές ενστάσεις ο πιλότος του drone όταν ξέρεις ότι στην πραγματικότητα για να πιάσουν υψηλά ιστάμενους τρομοκράτες οι ενστάσεις επικεντρώνονται στον τύπο του πυραύλου που θα κοστίσει λιγότερο. Καθόλου ρεαλιστικά δεν είναι τα συστήματα που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση των τρομοκρατών από τα οποία αποκαλύπτεται το τελικό διακύβευμα. Είναι ηθικά εκβιαστικό και δραματουργικά επιζήμιο να ρωτάς “αξίζει να σκοτωθεί ένα αξιαγάπητο κοριτσάκι ή ογδόντα άγνωστοι” και τέτοιοι άγαρμποι χειρισμοί συνοδεύουν κάθε ηθικό ζήτημα που προκύπτει, από την χρήση drones για την εξολόθρευση στόχων μέχρι το ποιος πραγματικά έχει την ευθύνη για τις επιθέσεις. Κι είναι τόσα πολλά που δεν προλαβαίνει να απαντήσει σε κανένα.

Το φινάλε της ταινίας είναι σωστό αλλά πολύ εύκολα θα μπορούσε να κάνει ένα βήμα παραπάνω και να την απογειώσει . Δεν το κάνει και το φιλμ καταλήγει σαν μια γραφειοκρατική απεικόνιση μυριάδων ηθικών ζητημάτων που δεν παίρνουν απάντηση. Βλέπουμε πιο πολύ το πως παίρνεται η απόφαση παρά το γιατί παίρνεται η απόφαση. Μοιάζει με οπτικοποίηση του να πηγαίνεις στην εφορία και να σε στέλνουν από το ένα γραφείο στο άλλο, μόνο που αντί για διακανονισμούς οφειλών αποφασίζονται ανθρώπινες ζωές. Είναι σαν η σκηνή με τα sloth στο Zootopia με drones και πυραύλους αντί για σφραγίδες και φωτογραφίες. Είναι σαν να κάνεις ταινία για την σύλληψη του Αλ Καπόνε και να έχεις για πρωταγωνιστή τον λογιστή που ελέγχει αν κόπηκε το ζήτα. Είναι το buffering σε κλήση Skype των πολιτικών θρίλερ. Η ταινία δεν εστιάζει στο απάνθρωπο των χαρακτήρων αλλά στο απρόσωπο του συστήματος. Αυτό καταδικάζει τις έξοχες ερμηνείες των ηθοποιών και υπονομεύει τα ηθικά διλήμματα των συνθηκών. Αν την δείτε σε θερινό, δεν θα σας κατηγορήσει κανείς αν πάρετε το βλέμμα σας από την οθόνη και στρέψετε τα μάτια σας στον ουρανό.

eye5_Den_Xaneis_Kai_Kati


Advertisement

Advertisements