“Τρικυμία” … από την Θεατρική Ομάδα του Παντείου Πανεπιστημίου: « Προσοχή… Έργα! »

Κάποτε, εγώ, ο Chuang Tzu ονειρεύτηκα ότι ήμουνα μία πεταλούδα που πετούσα εδώ και εκεί από κάθε άποψη ήμουν όντως μία πεταλούδα.Ακολουθούσα συνειδητά τις πεταλουδίσιες μου επιθυμίες μονάχα και δεν είχα επίγνωση της ανθρώπινης μου υπόστασης. Ξαφνικά, ξύπνησα και ξαπλωμένος εκεί, ήμουν ο εαυτός μου πάλι. Τώρα δεν ξέρω αν ήμουν τότε ένας άνθρωπος που ονειρευόταν ότι ήταν πεταλούδα ή αν είμαι τώρα μια πεταλούδα που ονειρεύεται ότι είναι άνθρωπος. Ανάμεσα σε έναν άνθρωπο και μια πεταλούδα υπάρχει μία αναγκαία απόσταση.
– ( Herbert Allen Giles , Chuang Tzu, 1889 ) / από το πρόγραμμα της παράστασης [σελ.6]

Θα μπορούσε να πει κάποιος πως ένα από τα δυσκολότερα πράγματα είναι ο υπαρκτός, ο επώδυνα ανυπόφορος ο αναγκαία αναπόφευκτος, ο αποχαιρετισμός. Στα δικά σας τα μάτια αυτά που θα διαβάσετε ίσως να φανούν λιγάκι μεροληπτικά, στα δικά μου είναι σίγουρα σημαντικό να ακουστούν. Πιστεύω όμως πως θα επιβιώσετε, αφήστε με λοιπόν να σας ταξιδέψω στον μαγικό κόσμο αυτή της Πανεπιστημιακής ομάδας που προσανατόλισε μέσα μου τα τελευταία τρία χρόνια έτσι αυθύπαρκτα την ίδια της την λέξη, την ομάδα και αποφασίστε στο τέλος τι θα θέλατε να κρατήσετε.

Η φοιτητική ομάδα των «Προσοχή.. Έργα!» τα τελευταία χρόνια διακρίνεται ανάμεσα σε άλλες για την συνέπεια της ως προς τους αυστηρούς κανόνες λειτουργίας της αλλά και για την συνεργασία της με τον σκηνοθέτη Μάριο Παναγιώτου. Μία ομάδα φοιτητική, μη πολιτικοποιημένη, βασική εκπροσώπηση του τίτλου του Πανεπιστημίου της που δέχεται νέα μέλη κάθε χρόνο και μεγαλώνει, ωριμάζει, διδάσκει, κοινωνικοποιεί και αγαπά μέσα από διακλαδώσεις που μίλησε πετυχημένα για προηγούμενους Σεισμούς, Ελέγχους, Ψευδαισθήσεις και υπέροχες γαλάζιες Τρικυμίες. Μα, για αυτήν την Τρικυμία θα ήθελα να σας μιλήσω και εγώ. « Τρικυμία», το τελευταίο για πολλούς έργo σαν πιστή παρακαταθήκη του ανθρώπου που χάρισε τρεις χιλιάδες καινούργιες λέξεις στο Αγγλικό λεξιλόγιο, του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια η ομάδα συνεργάζεται με τον Μάριο Παναγιώτου [ ηθοποιός / σκηνοθέτης / φιλόλογος ] και στο ιστορικό της φέτος για πρώτη φορά επεξεργάστηκε και δραματούργησε πάνω στην ιδέα του έργου ενός δασκάλου που χάραξε την ιστορία του θεάτρου, με τον διδακτισμό και την αστείρευτη ποίησή του. Τι μπορεί να προκύψει αν τοποθετήσεις σε μία αίθουσα τον σκηνοθέτη της ομάδας που είναι δάσκαλος και βασικός χρηματοδότης πίστης και αγάπης μαζί με τον Ουίλλιαμ Σαίξπηρ;

33e3a85f-355a-4410-96a4-901564c725aa

Σίγουρα ένα νησί, ξερονήσι, απόμερο, απόμακρο που τον κατοικεί ένας πρώην εκδιωγμένος Δούκας του Μιλάνου, ο Πρόσπερο με την μοναδική του κόρη, Μιράντα. Ένας Δούκας που το έκλεψε μάλιστα το αξίωμα ο ίδιος του ο αδερφός , ο Αντόνιο και από τότε εξασκεί την μαγεία του στο νησί μέσα από την μάθηση και την ανάγνωση των ίδιων του των βιβλίων.Δώδεκα χρόνια μετά και πλήρως ικανός να εξασκήσει τις μαγικές του πρακτικές «σηκώνει» τρικυμία έξω από το νησί και το ναυάγιο ενός πλοίο ξεβράζει τον αδερφό του Αντόνιο , το Βασιλιά της Νάπολης Αλόνσο, που συνεργάστηκε με τον σφετεριστή Αντόνιο για την κατάκτηση του Δουκάτου του Μιλάνου πριν χρόνια, τον γιο του βασιλιά Φερντινάντο, τον τίμιο γέροντα Γκονζάλο, τους δύο αυλικούς του Βασιλιά, τον γελωτοποιό του και τον μέθυσο αρχιυπηρέτη του. Ο Πρόσπερο με την τέχνη του, τους χωρίζει σε όλο τον νησί πάντα όμως με την βοήθεια του δημιουργικά αιθέριου πνεύματός του, τον Άριελ, που τον κρατά φυλακισμένο μέχρι να αποδώσει την δικαιοσύνη που θέλει. Μία ιστορία εκδίκησης , απληστίας , απελπισίας, αγνότητας, φυλακής και λύτρωσης. Εξι πολυφωνικοί Πρόσπερο, έξι ντελικάτοι Άριελ, ένας για το 1/6 κάθε φορά της επιθυμίας του και ένα σκηνικό που μοιάζει με όνειρο , γαλάζιο φως και εικαστική συμμετρία. Ένα νησί αποτυπωμένο σε τρία επίπεδα, ανάμεσα σε πολλά λευκά στρώματα ύπνου απλωμένα και μερικές φορές το ένα πάνω στο άλλο, ένα ακαδημαϊκό έδρανο για κελί, και ακριβώς από πίσω ένα δωμάτιο, στο χρώμα του γαλανού, αθώο, γεμάτο βινύλια, Pj Harvey, David Lang, Antony and the Johnson, Sharon Van Etten, πούπουλα, φωτιστικά, πικάπ, νερό, κρεβάτι , δαντέλα, βαλίτσες έτοιμες για αναχώρηση και στην μέση της μοναδικής στην αίθουσα υπερυψωμένης σκηνής , ένα μικρόφωνο που διοχετεύει την μαγεία του Πρόσπερο μέσω της τέχνης του Άριελ, στο κοινό.

Ένας πικραμένος Πρόσπερο που μαθαίνει την τέχνη της μαγείας και την χρησιμοποιηθεί για να εκδικηθεί, για να απαιτεί, για να προσβάλλει, για να τιμωρεί βάναυσα, για να εκφοβίζει, μία τέχνη μοναδικά κυριαρχική που ενώ ο ίδιος έχει την επιλογή να κάνει το σωστό δεν το κάνει .Δεν ακούει ούτε την ίδια αγνή συνέχεια της φωνής της συνείδησης του, την Μιράντα την μοναδική πραγματική θηλυκή εκπροσώπηση της ευαισθησίας μέσα στην ατέρμονη μαύρη λογική του ίδιου. Ένας ευγενικά αγενής ιθαγενής σκλάβος του νησιού ο Κάλιμπαν, έρχεται να επιβεβαιώσει τον καταπιεστικό ρόλο του αφέντη μάγου και να μας υπενθυμίσει πως η ανάγκη για να γίνουμε οι ίδιοι άνθρωποι περνά μέσα από το φίλτρο της πραγματικής απελευθέρωσης και εσωτερικής πραγμάτωσης – άνθρωποι ελεύθεροι – ίσως χρειάζεται πρώτα να σπάσουμε την πόρτα του δωματίου του κελιού μας προτού προλάβουμε να αγαπήσουμε περισσότερο, με χορό, με πάθος , με τσιγάρο , με αυτοκτονία, με γραφομηχανή. Μία παράσταση που ενώ ο Σαίξπηρ στο κείμενο πραγματεύεται σε ένα επίπεδο την απομόνωση και την απελπισία, στην χειροπιαστή μορφή της μοιάζει ως ένας δρόμος προς την λύτρωση, καθώς σημαντικό είναι να αναφερθεί πώς είναι τοποθετημένη η σκηνική παρουσία της σκηνοθετικής ματιάς. Αν κάποιος την κοιτάξει από το κέντρο της αίθουσας, θα δει πως μεγαλώνει εκθετικά, τα στρώματα, το έδρανο, το δωμάτιο των Άριελ και από πίσω η μπλε αυλαία.Άραγε ο δρόμος πριν την «κάθαρση» περνά μέσα από τα ναυάγιο της γνώσης για να καταλήξει στο θαύμα του εγκλεισμού;! Ποιος ξέρει! Για τώρα μπορώ να φαντάζομαι μόνο.

Όμως αυτοί οι ηθοποιοί μας , παλεύουν, υποφέρουν και πραγματεύονται την μεγαλύτερη ψυχική αξία των καιρών, την Ελευθερία. Ένα έργο γεμάτο έγκλειστους από έναν φοβισμένα πληγωμένο που τους κρατά δέσμιους χάνοντας το μέτρο του καλού , όμως η σκηνοθεσία μας αποδεικνύει πως η ελευθερία είναι σίγουρα μία λέξη Χαρούμενη αρκεί να ξέρεις πότε πραγματικά να την διεκδικείς, σθεναρά, ακόμα και αν πέσει η προσπάθεια σου στο κενό, μαζεύοντας είτε μούρα από τις πιο δροσερές πηγές του μητρικού αυτού τόπου , είτε γνωρίζοντας την αγάπη, την άδολη αθωότητα, την επαναστατική επιλογή της εφηβικής συνύπαρξης, ή λέγοντας τίμιες γέρικες αλήθειες , φανταζόμενος πολιτείες ουτοπικές γεμάτες αγάπη και αισθαντικότητα που γιατρεύουν τον πόνο και παραμένουν αληθινές ή ακόμα όταν είσαι τόσο πεπεισμένος σαν πνεύμα πως όταν μονάχα υπηρετήσεις μόνο τότε θα ελευθερωθείς ειλικρινά και αντί να αντιδράσεις φοβάσαι πως θα μείνεις μόνος σου σε αυτήν την πικρή γη πέφτοντας από τα πιο ψηλά όρη για να δώσεις συνέχεια στην μαγεία του εγκλεισμού, εκεί μέσα από αυτόν τον καμβά της σκηνοθετικής υποκριτικής και προοπτικής, ηθοποιοί και ρόλοι ξυπνούν. Σαν την πρώτη ακτίνα του ήλιου και ελευθερούν οι ίδιοι την ίδια τους την ύπαρξη, μέσα σε αυτό το συγκινητικό θέαμα που μας ετοίμασαν. Μας διδάσκετε ο Σαίξπηρ μέσα από τα μάτια ενός σπουδαίου γελωτοποιού που είναι γενναίος και ξεπηδά ανάμεσα στους αιώνες και από τις πλατείες των μεγάλων Πόλεων του 16 αιω. κατεβαίνει ως τα Πατήσια μαζί με το χιούμορ του αιώνια διαχρονικού μέθυσου Στέφανο που οι ασυναρτησίες και η αλαζονεία είναι κινητήριος δύναμή του. Ο Πρόσπερο ως ο διαχειριστής της εξουσίας ο μονάρχης και μόνος, και η κόρη του που συγχωρεί τον πατέρα της κάθε φορά, λες και ξυπνά μαγικά από τον ύπνο που της έφερε στα μάτια το γλυκύτατο τσάι της.

Και πως θα τελειώσει όλο αυτό; Ο Πρόσπερο θα κάνει το σωστό; Οι ναυαγοί θα σωθούν; Ο Άριελ και ο Κάλιμπαν; Η Μιράντα;

3e1799bf-5080-46a5-9a5b-cfed7dd67e1d

Μα έτσι ακριβώς όπως οι πεταλούδες μονάρχες πραγματοποιούν το μεγαλύτερο μεταναστευτικό ταξίδι από τον τόπο τους για άλλους τόπους αλλά επιστρέφουν πάντα εκεί όπου ξεκίνησαν έτσι και οι «Προσοχή…Έργα!» τοποθετούν την ελευθερία στην μπλε αυλαία τους και μας κοιτούν στα μάτια, ειλικρινά, με αγάπη, προσμονή και φοιτητική ανυπομονησία έτσι ακριβώς όπως τους δίδαξε ο υποστηρικτής τους, ο κ. Μάριος Παναγιώτου και μερικοί θα δακρύσουν, άλλοι θα φοβηθούν, άλλοι θα κλαίνε από μέσα τους, όμως τώρα πια η απόστασή τους ανάμεσα στην ανθρώπινη πλευρά τους και στην πεταλουδίσια ταξιδιάρικη ανάγκη θα έρθει και θα γίνει ένα και το αυτό, γιατί το φίλτρο της υποκριτικής περνά από την ύλη που είναι φτιαγμένα τα όνειρα των 23 αυτών παιδιών και του συμμετρικά πολύχρωμου οράματος του σκηνοθέτη τους και η μαγεία των Πρόσπερο γίνεται αέρας διάφανος και μετατρέπεται σε αγάπη. Θα παραφράσω την πρόταση του Σαίπξηρ που λέει πως «είμαστε όλοι από την ύλη που είναι φτιαγμένα τα όνειρα μας» και θα αναφέρω αυτό που πολύ σωστά μόλις εχτές συγκινημένα η φίλη Αντωνίνα είπε: « Εμείς είμαστε όλοι στις πεταλούδες».
Μία παράσταση ωδή στην δημιουργικότητα, περηφάνια, συγκίνηση, εξέλιξη και αγάπη μαγική, κλέψιμο και αμέτρητος ιδρώτας. Θα πω και εγώ «Ναι», με την σιγουριά που ακούγεται από το στόμα του Αντόνιο, μία σιγουριά που εγκαταλείπει την πλάνη και επαναφέρει την συνείδηση. Ναι, λοιπόν εύχομαι στους «Προσοχή.. Έργα!» αιθέρια και ξεκάθαρη δημιουργικότητα, ευσυνειδησία, ευθύνη και σταθερότητα. Αναγνώριση του φωτός και της ζωής που μπορεί να έχουν, την ανάγκη του να μην ακούν εκείνον που λέει : «Μην κινείσαι.», την υποστήριξη αυτού που θα πει πώς είναι ευγνώμων και την ανακούφιση όταν γυρνάς να δεις πως δεν είσαι μόνος πως σε περίμεναν, έτσι μαγικά ακούγοντάς το από το μικρόφωνο της σκηνής που τώρα μεταμορφώθηκε και δίνει αγάπη, αντί κακή μαγεία.
“ Si vis amaria, ama.”


Advertisement

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Μετάφραση
Ερρίκος Μπελιές, Νικόλαος Μ. Παναγιωτάκης, Βασίλης Ρώτας, Νίκος Χατζόπουλος

Σκηνοθεσία – Διασκευή – Διαμόρφωση σκηνικού χώρου – Μουσική επιμέλεια
Μάριος Παναγιώτου

Σκηνικά – Κοστούμια
Νίκη Ψυχογιού

Δραματουργία
Τζωρτζίνα Κακουδάκη

Βοηθοί σκηνοθέτη
Φαίδρα Αναστασίου-Βενέτη, Αθηνά Μπαλτά, Δήμητρα-Χριστίνα Στενού

Βοηθός σκηνογράφου
Η ομάδα

Χειρισμός κονσόλας ήχου & φωτισμού / Βοηθός σκηνής
Κωνσταντίνα Κάλτσιου, Μαρία-Τερέζα Κυπαρίσση, Αντωνίνα Ροζακέα, Μυρτώ Φουτσιτζόγλου

Οργάνωση παραγωγής
Γιώργος Τσουπάκης

Σχεδιασμός αφίσας
Δημήτρης Ευγενικός

Ύλη προγράμματος / Μεταφράσεις κειμένων
Μάριος Παναγιώτου / Αθηνά Μπαλτά

Παίζουν: Φαίδρα Αναστασίου – Βενέτη, Θάνος-Σταύρος Άρμπιρος, Σταυρούλα Βλαχολιά, Χρύσα Διαμαντάρα, Σοφία Δοξαρά, Δημήτρης Ευγενικός, Σοφία Καμπουράκη, Μαρία Κάσκαρη, Νικόλ Κοροντζή, Άντρια Κοσμετάτου, Αθανασία Κυμπούρη, Μάρθα Λούη, Αθηνά Μπαλτά, Τζωρτζίνα Μπιρμπίλη, Μυρσίνη Οικονόμου, Μαρία Παπαγεωργάκη, Ιππολύτη-Παρασκευή-Εμμανουέλα Σαμαράκη, Βασίλης Σινγκ, Γιώργος Σταύρου, Δήμητρα-Χριστίνα Στενού, Τατιάνα Σωφρονά, Γιώργος Τσουπάκης, Δάφνη Χρηστίδη.

Advertisements