Ο θάνατος του εμποράκου (Arthur Miller)

Έπειτα από πολύ καιρό και οι δύο γιοι του Γουίλι Λόμαν (Πέτρος Φιλιππίδης), ο πρωτότοκος ο Μπιφ (Αλέξανδρος Λογοθέτης) και ο Χάππυ (Χάρης Τζωρτζάκης), βρίσκονται ξανά στο πατρικό σπίτι. Η παρουσία τους τον γεμίζει χαρά και αισιοδοξία για το μέλλον. Ονειρεύεται γι’ αυτούς την επαγγελματική καταξίωση που δεν κατέκτησε ο ίδιος. Γιατί, στα εξήντα του πια, αντί να απολαμβάνει την άνεση του γραφείου, είναι ακόμη στο δρόμο,  γυρνώντας από πόλη σε πόλη, κερδίζοντας τα βασικά. Η κούραση και η απογοήτευση έχουν ξεθωριάσει την παλιά του ζωντάνια. Μόνο η Λίντα, η πιστή και αφοσιωμένη σύζυγός του (Πέγκυ Σταθακοπούλου), προσπαθεί να τον γειώσει στην πραγματικότητα καθώς εκείνος χάνεται στον κόσμο των αναμνήσεών του.

Η εισαγωγή του προγράμματος της παράστασης περιγράφει με τον πιο περιεκτικό τρόπο την οικογενειακή κατάσταση και τη μετάλλαξη της με την πάροδο του χρόνου ενός πάλαι ποτέ καταξιωμένου εμπόρου. Αλήθεια όμως γνώρισε ποτέ αυτός ο άνθρωπος την απόλυτη καταξίωση; Φαίνεται τελικά πως πίσω από το καλογυαλισμένο κοστούμι και τα πομπώδη λόγια που επιβάλλει το επάγγελμα για να πουλήσει την πραμάτειά του (δεν αναφέρεται πουθενά στην παράσταση τι πουλούσε ακριβώς) κρυβόταν ένας άντρας με αρκετή δόση μεγαλομανίας χωρίς ουσιαστικές ικανότητες. Μια μεγαλομανία που φρόντισε να μεταλαμπαδεύσει και στους γιούς του και ειδικά στο μεγαλύτερο. Εκείνοι όμως φροντίζουν να τον απογοητεύσουν αφού τα όνειρά τους δεν ταυτίζονται με εκείνα του πατέρα τους. Κι αφού έχουν οδηγηθεί στην αποκαθήλωση της ματαιοδοξίας του πατρικού ονείρου για ένα λαμπρότερο μέλλον, εκείνος σαν στοργικός πατέρας θα καθορίσει ένα πιο ευοίωνο μέλλον γι’ αυτούς φτάνοντας στη λύση του δράματος.

f1

Το έργο, αν και γραμμένο το 1948, όσο κλισέ και αν ακούγεται, φαντάζει πιο επίκαιρο από ποτέ. Όπως τότε που η αμερικανική κοινωνία, έχοντας βιώσει το οικονομικό Κραχ του 1929, προσπαθεί να γεννηθεί από τις στάχτες της, έτσι και σήμερα οι ανθρώπινες κοινωνίες, στο βωμό της παγκοσμιοποίησης, που τους επέβαλε ένα λανθασμένο μοντέλο ζωής, προσπαθούν να επιβιώσουν χωρίς την απατηλή λάμψη του ευρωπαϊκού ονείρου. Το έργο ουσιαστικά είναι μια απομυθοποίηση του αμερικανικού ονείρου και φανερώνει τη δυσλειτουργία του καπιταλιστικού συστήματος.

Οι πρωταγωνιστές της παράστασης μοιάζουν ταυτισμένοι με το ρόλο τους χωρίς ένα δείγμα ατέλειας στην ερμηνεία τους. Ο θίασος αποτελείται συνολικά από 13 ηθοποιούς, όλοι τους εξαιρετικοί. Η μετάφραση και η σκηνοθεσία του έργου του Άρθουρ Μίλλερ ανήκουν στο Σταμάτη Φασουλή. Χωρίς να έχω πολλά δείγματα του βιογραφικού του έργου, για τη συγκεκριμένη παράσταση θα χαρακτήριζα τη σκηνοθετική του παρουσία ως χαρισματική. Μου άρεσε ιδιαίτερα όταν στην ίδια σκηνή ερχόταν μια εικόνα από το παρελθόν και με βία ταλάνιζε μια τρέχουσα κατάσταση στο παρόν. Ο Γιώργος Γαβαλάς έχει φροντίσει για τα σκηνικά ενώ τα κοστούμια ανήκουν στη Ντένη Βαχλιώτη. Ιδιαίτερα αισθαντική και νοσταλγική είναι και η μουσική της Nalyssa Green.

H μόνη μου ένσταση σε όλο το έργο (αλλά ποιος είμαι εγώ που θα αμφισβητήσω την εμβληματική πένα του μεγάλου Μίλλερ) είναι η ηττοπαθής κίνηση του Εμποράκου για ένα καλύτερο μέλλον της προβληματικής οικογένειάς του. Και, όπως πολύ τραγικά απέδειξε, είχε θετικά αποτελέσματα. Πολύ εύστοχα ο ίδιος αναφέρει: “Μετά από τόσα ταξίδια, τρένα, ραντεβού, χρόνια ολόκληρα, τελικά πιο πολύ αξίζεις πεθαμένος παρά ζωντανός”.

ΤΕΛΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ:

Se_Kali_Thesi


Advertisement

Advertisements
Tagged with: