The Martian (2015): η διάσωση του αστροναύτη Watney

Μια διαστημική περιπέτεια από τον  Ridley Scott που αφήνει εξαιρετικές εντυπώσεις από κάθε άποψη και παρά τις ελάχιστες αδυναμίες της, αποδεικνύεται τόσο μα τόσο διασκεδαστική.

Ένα αρχαίο ρητό που κυκλοφορεί στους κύκλους μεταφραστών λέει ότι “οι μεταφράσεις είναι σαν τις γυναίκες: όταν είναι ωραίες δεν είναι πιστές, όταν είναι πιστές δεν είναι ωραίες”. Παραβλέποντας τον σεξισμό του σχολίου (με την ερώτηση “η μάνα σου είναι ωραία ή πιστή;”), θα ήθελα να σας ενημερώσω πως η μετάφραση του The Martian δεν είναι “Ο Αρειανός”. Όοοοχι. Η εταιρεία διανομής δεν ήθελε να αποξενώσει την σινεφίλ μερίδα των οπαδών του ΠΑΟΚ και κατέληξε στο -spoiler alert- “Η Διάσωση”. Όχι ότι δεν περιμένεις καλό τέλος. Το περιμένεις. Αλλά έτσι ο Τιτανικός γίνεται “Ο Θάνατος του Τζακ”. Not cool.

Η ταινία διαδραματίζεται στο κοντινό μέλλον, όπου η ανθρωπότητα στέλνει επανδρωμένες αποστολές στον Άρη. Σε μια από αυτές παίρνει μέρος και ο Mark Watney του Matt Damon. Λόγω μιας θύελλας, το πλήρωμα πρέπει να φύγει εσπευσμένα από τον Άρη και -τι έκπληξη;- κάτι πάει στραβά, όλοι νομίζουν ότι είναι νεκρός και τον αφήνουν πίσω. Επειδή όμως δεν γίνεται μια ταινία με προϋπολογισμό 108 εκατομμύρια δολάρια να διαρκεί δεκατρία λεπτά, ο πρωταγωνιστής δεν πεθαίνει. Ζει και καλείται να επιζήσει στο εχθρικό περιβάλλον του Άρη μέχρι να έρθει κάποιος να τον πάρει από εκεί. Όμως ο Άρης είναι μακριά. Πολύ μακριά. Φάση “πρέπει να περιμένεις τέσσερα χρόνια για να κάνεις οτοστόπ” μακριά. Τέσσερα χρόνια κι ο Watney έχει προμήθεις μόνο για 309 μέρες. Ευτυχώς, είναι βοτανολόγος. Ο καλύτερος  βοτανολόγος στο σύμπαν, σύμφωνα με τον ίδιο. Δηλαδή, ακριβώς αυτό που χρειάζεται για να καλλιεργήσεις τροφή σε έναν οχι και τόσο εύφορο πλανήτη. Παράλληλα, στον πιο εύφορο πλανήτη -συγκεκριμένα στη NASA- επικρατεί δυσφορία για το αν και πως θα πραγματοποιηθεί η αποστολή διάσωσης του, με την βοήθεια του πληρώματος που έχει μετανιώσει για το ότι τον άφησε πίσω. Όλοι μαζί επιχειρούν το ακατόρθωτο: την διάσωση του αστροναύτη Watney.

mar2

Ερμηνευτικά, ο Matt Damon δίνει ρεσιτάλ στον ρόλο του αστροναύτη που παλεύει να λύσει κάθε πρόβλημα με την λογική του, πασχίζει να επιβιώσει με την γαματοσύνη του, όμως ταυτόχρονα απελπίζεται με την τύχη του. Αστείος, εξυπνάκιας και ταλαιπωρημένος, φτιάχνει έναν χαρακτήρα τον οποίο υποστηρίζεις μέχρι τέλους παρά το προβλέψιμο του τέλους του. Μια από τις καλύτερες στιγμές της καριέρας του, μια ερμηνεία εντυπωσιακά μετρημένη για έναν ρόλο που μόνο αυτός θα μπορούσε να απογειώσει. Οι υπόλοιποι ηθοποιοί κάνουν κι αυτοί πολύ καλή δουλειά, από τα μεγάλα ονόματα σε διεκπεραιωτικούς ρόλους -π.χ. ο δευθυντής της NASA, Jeff Daniels- μέχρι τους μικρούς αλλά πλήρως ανεπτυγμένους β’ χαρακτήρες, όπως ο αστροφυσικός του Donald Glover (o Troy του Community -MY EMOTIONS).

Σκηνοθετικά, αυτή είναι μια από τις καλύτερες δουλειές του Ridley Scott. Πλάνα και χρώματα που κάνουν τον Κόκκινο Πλανήτη να μοιάζει αφιλόξενος αλλά συναρπαστικός, με ρυθμό που δεν κουράζει παρά την σχετική μεγάλη διάρκεια της ταινίας. Μια επιλογή που λειτουργεί ιδανικά είναι οι κάμερες GoPro που χρησιμοποιούνται για τους μονολόγους-ημερολόγιο του πρωταγωνιστή και αναδεικνύουν κάθε πτυχή και διακύμανση του χαρακτήρα του. Μια ακόμα καλύτερη επιλογή είναι ο τόνος της ταινίας. Εκμεταλλευόμενος ένα εξαιρετικο σενάριο από τον Drew Goddard -με ατάκες όπως το “I am gonna have to science the shit out of this”- κρατάει έναν χαλαρό, χιουμοριστικό τόνο που κάνει όλη την ταινία να ρέει απρόσκοπτα, χωρίς μεγαλοστομίες που συνηθίζονται σε όπερες του διαστήματος. Θυμίζει περισσότερο το εξαιρετικό Moon του 2009 από τον Duncan Jones κι έχει παρόμοια υπόθεση: ένας “Ναυαγός” στο διάστημα. Όμως ο Scott παρουσιάζει την μοναξιά του ήρωα με ανάλαφρο και διασκεδαστικό τρόπο, γεγονός που ίσως στέρησε το Οσκαρ στον Matt αλλά χαρίζει στην ταινία συνοχή. Μόνο το βεβιασμένο και βολικό φινάλε χαλάει τις πολύ θετικές εντυπώσεις του γενικότερου συνόλου.

mar3

Το μήνυμα της ταινίας δεν έχει να κάνει -ευτυχώς- με κάποιο βαρύγδουπο κλισέ. Ούτε πατριωτισμός τύπου “U-S-A, U-S-A” αλλά ούτε και μια συγκινητική ιστορία για την “θέληση του ανθρώπου να ζει”. Ένας επιστήμονας που με τις γνώσεις που διαθέτει λύνει το πρόβλημα που έχει μπροστά του. Στο διάστημα, βεβαίως, με προεξέχον το όραμα του ταξιδιού πέρα από την Γη, το Martian είναι μια ταινία που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει η NASA για να αντλήσει χρηματοδότηση και -ακόμα πιο σημαντικό- να προσελκύσει ανθρώπους στα προγράμματα της.

Συνοψίζοντας, πρόκειται για μια ταινία που είναι καλογραμμένη και καλοπαιγμένη, άρτια σκηνοθετημένη και πολύ διασκεδαστική. Δεν είναι αριστούργημα που να σε αφήνει με το στόμα ανοιχτό. Δεν είναι μια σοβαροφανής σαλάτα από μέτριες ερμηνείες και κοινότυπους διαλόγους. Είναι μια περιπέτεια στο διάστημα με προβλέψιμη εξέλιξη αλλά φοβερή εκτέλεση. Ένα διαστημικά καλοφτιαγμένο φιλμ, που είναι λιγότερο science fiction και περισσότερο κοντά στα λόγια του Jesse από το Breaking Bad: yeah, science, bitch!

martianrank.jpg

Advertisements