Η Επιστροφή / The Revenant – Κριτική Ταινίας

Βγήκα από την αίθουσα. Είχε κρύο και δεν ξέρω αν έτρεμα λόγω ομοιόστασης, ή αν το Revenant ήταν τόσο ρεαλιστικό, ώστε να πιστεύω ότι χιονίζει.

Λίγα λόγια για την ταινία. Χιόνι και κρύο. Ντόπιοι αμερικάνοι, γιατί αρνούμαι να τους πω ινδιάνους. Έχω αίσθηση προσανατολισμού όπως και ο Leonardo DiCaprio στην ταινία. Άγγλοι και Γάλλοι βυρσοδέψες. Μια μαμά-αρκούδα που «χαϊδεύει» τον DiCaprio και μια δολοφονία του γιου του πρωταγωνιστή που βάζει μπρος την πλοκή. Από εκεί και πέρα, δείτε την. Έγραψα τι συμβαίνει στο τρέιλερ. Σκουπίζω τον ιδρώτα από το μέτωπό μου και συνεχίζω.

revenant-gallery-19-gallery-image

Ένα χρόνο μετά την παραλαβή του αγαλματιδίου, ο Alejandro González Iñárritu επιστρέφει με την «Επιστροφή». Ναι, αυτή είναι η ελληνική μετάφραση του “The Revenant” και είναι σωστή. Επιτέλους οι μεταφραστές που εδώ και χρόνια έχουν βάλει στοίχημα ποιος θα αποδώσει χειρότερα έναν τίτλο, μετέφρασαν σωστά την γαλλική λέξη revenant. Το στοίχημα κερδίζει το υπέροχο πλάσμα που μετέφρασε το Dr. Strangelove σε «Ουάσινγκτον καλεί Μόσχα».

Πίσω στα χιόνια του Revenant. Ο Iñárritu φόρτωσε το αγαλματάκι στο αεροπλάνο, ο DiCaprio ακολούθησε το πολυπόθητο τρόπαιο παίρνοντας μαζί του τον Tom Hardy και πήγανε να γυρίσουν το Kill Bill στον Βόρειο Πόλο. Για την ακρίβεια, δεν πήγαν Βόρειο Πόλο, αλλά Καναδά, Αργεντινή, Μεξικό και Αμερική. Ίσα, ίσα να προσθέσουν μερικές σφραγίδες στο διαβατήριο και να αυξήσουν τα μίλια τους μήπως και κάνουν καμιά τζάμπα πτήση.

Το Revenant δεν είναι μία ταινία για όλους. Ο μόνος άνθρωπος που μπορεί να πει με σιγουριά ότι αυτή η ταινία είναι γι’ αυτόν, είναι ο σκηνοθέτης της. Πρόκειται για τον άνθρωπο που μας έδωσε το Birdman. Άλλη μια ταινία που δεν είναι για όλους, εκτός αν ανήκεις στην μικρή φυλή των θεατρόφιλων και ταυτόχρονα κατανοείς το αμερικάνικο blockbuster, χωρίς να λες «ε, εντάξει, οι αμερικάνοι καταστρέφουν την τέχνη των αδερφών Lumiere» σέρνοντας την κάθε λέξη από το βάρος της τέχνης και της σεξουαλικής απογοήτευσης. Αυτή η ταινία δεν είναι για όλους. Αν περιμένεις εκδίκηση, ωμή βία και splatter, δεν θα τα βρεις εδώ. Εκτός της ωμής βίας, της εκδίκησης και του splatter. Αυτά τα έχει, αλλά όχι στο πλαίσιο που περιμένεις, αν είσαι φαν του Tarantino.

«Η επιστροφή» πρόκειται για μία μεγάλη ταινία, σε διάρκεια, μέγεθος και όραμα. Δεν είναι fun to watch. Δεν θα φύγεις με διάθεση να κατακτήσεις τον κόσμο. Περισσότερο θα κοιτάς το κενό, θα κρυώνεις και θα πεινάς. Αν αυτά σε αποθαρρύνουν, αυτή η ταινία δεν είναι για εσένα. Αν είσαι σινεφίλ, κουλτούρα με φουλάρι, θα γουστάρεις πολύ, αλλά, όπως πάντα, θα βρεις να παραπονεθείς για κάτι, για να είσαι διαφορετικός από τη πλέμπα. «Ρε ‘συ, η αρκούδα ήταν CGI και όχι κανονική αρκούδα. Η μαμά φύση παρέχει καλούς ηθοποιούς και δεν τους εκμεταλλεύονται, ρε. Πάμε για ρακόμελα;». Αν πάλι είσαι σαν εμένα, που αγαπώ κάθε ταινία εκτός από το Fantastic 4 και το Sharknado, θα θαυμάσεις το ταλέντο, την μαεστρία και τη φινέτσα αυτού του αριστουργήματος και θα συνεχίσεις τη μίζερη ζωή σου, σκεπτόμενος τον DiCaprio σε ένα κότερο με λεφτά, ναρκωτικά και μοντέλα να τον χαϊδεύουν, ενώ αυτός εκπνέει με στυλ, κοιτώντας την κάμερα και κρατώντας ένα όσκαρ.

dicaprio-xlarge

Για να απαντήσω στο ερώτημα, αν η ταινία αξίζει, ΝΑΙ. Είναι μια ταινία ωδή στον κινηματογράφο. Το σενάριο είναι σεμιναριακό. Ελάχιστος διάλογος, εξαιρετική, οπτική αφήγηση και ξεκάθαροι χαρακτήρες με τις ιστορίες τους να μπλέκονται απλά, κατανοητά και προβλέψιμα. Ναι, η ταινία δεν έχει κάποια ανατροπή που θα συνταράξει το «είναι» σας, αλλά είναι μια ιστορία εκδίκησης και αυτές σπάνια είναι απρόβλεπτες.

H υποκριτική είναι εξαιρετική, αν εξαιρέσεις τον Hardy, που σε κάποιες στιγμές νομίζει ότι είναι ακόμη ο Bane από το Dark Κnight Rises. Όχι, μια χαρά ήταν το παιδί. Μιλούσε και περισσότερο από ότι στο Mad Max. Εντάξει, αυτό είναι εύκολο. Έπρεπε να πει παραπάνω από τρεις προτάσεις. Το στήσιμο της ταινίας επιτρέπει σε κάθε ηθοποιό να δείξει τις ικανότητές του. Τα συνεχόμενα μονοπλάνα κάνουν ακόμη και τους κομπάρσους να αναδειχθούν. Ειδική μνεία πρέπει να γίνει στην τριάδα των Leonardo DiCaprio, Tom Hardy και Domhnall Gleeson οι οποίοι δίνουν θεατρικές ερμηνείες, αν το θέατρο βρίσκεται σε παγωμένα ποτάμια, δάση και βουνά και το κοινό σου είναι τα κοράκια που περιμένουν να φάνε το πτώμα σου. Αυτοί οι τρεις ηθοποιοί, καθ’ όλη την διάρκεια της ταινίας, δείχνουν να πονάνε, να κρυώνουν, να πεινάνε και να φοβούνται. Σε κάθε σκηνή κάνουν ό,τι και οι χαρακτήρες που υποδύονται. Παλεύουν. Παλεύουν να κερδίσουν τη σκηνή ο ένας από τον άλλον και το αποτέλεσμα τους δικαιώνει.

Η μουσική και τα ηχητικά εφέ, με συγκίνησαν, γιατί επέτρεψαν στην φύση να κάνει τη βαριά δουλειά. Σημείωση: Η δουλειά ήταν το νερό που κυλούσε, ο αέρας που φυσούσε και το χιόνι που γλιστρούσε. Ποίηση. YO!

Η φωτογραφία της ταινίας, τάισε τον αμφιβληστροειδή μου για ένα χρόνο και με έκανε να μη θέλω να ξαναδώ ταινία ή χιόνι. Ο κινηματογραφιστής Emmanuel “Chivo” Lubezki αξίζει ό,τι βραβείο υπάρχει για την δουλειά του. Υπάρχουν σκηνές όπου απλώς δεν κατανοώ τι συμβαίνει πίσω από την κάμερα. Spoilers, αλλά κάποια στιγμή ο DiCaprio ξεκινά καθισμένος στο χιόνι, πηδάει σε ένα άλογο και προσπαθεί να ξεφύγει από τους διώκτες του, ενώ πυροβολεί προς τα πίσω και τελικά πέφτει σε έναν γκρεμό. ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΑΛΛΑΞΕΙ ΤΟ ΠΛΑΝΟ. Κάπου εκεί άρχισα να βρίζω, διότι έβλεπα πράγματα που δεν εξηγούνται από τους νόμους της φυσικής ή του κινηματογράφου. Το φυσικό φως προσδίδει μία αίσθηση ρεαλισμού που είχα να δω από την διάσωση του στρατιώτη Ryan. Εκεί ο Spielberg είχε αφαιρέσει τα προστατευτικά καλύμματα από τις κάμερες για τις σκηνές της απόβασης. Εδώ ο Iñárritu και ο Lubezki ξεχνούν να φέρουν λάμπες στο δάσος. Οικολόγοι. Ο Al Gore θα ήταν περήφανος.

revenant-gallery-16-gallery-image

Και φτάνουμε στον άνθρωπο πίσω από όλα αυτά. Τον τρελό σκηνοθέτη. Ο Μεξικάνος είναι ό,τι πιο άπληστο έχω δει τα τελευταία χρόνια. Απέκτησε ένα όσκαρ και είπε «ας πάρω άλλο ένα, σερί. Α κι εκείνο το παιδί του Scorsese. Ας τον βοηθήσω να πάρει κι αυτός ένα». Ο τύπος πήρε ένα συνεργείο ανθρώπων, μπόλικους κομπάρσους και πρωτοκλασάτους ηθοποιούς και πήγε να τους σκοτώσει όλους από γάγγραινα. Πραγματοποίησε ελάχιστα ως καθόλου γυρίσματα σε στούντιο. Όλα στην παγωμένη κι απρόβλεπτη φύση της Β. Αμερικής. Με φυσικό φως. Δηλαδή, επί δύο εβδομάδες γύριζαν σκηνές μάχης, καθώς το σωστό φως του ήλιου που ενδείκνυται για να κινηματογραφηθεί μια σκηνή δεν κρατούσε παραπάνω από μιάμιση ώρα. Επίσης, αν δεν είχε ήλιο, δεν είχε και γύρισμα. Ο DiCaprio πήγε να πεθάνει από υποθερμία, δηλητηρίαση και εθισμό στο να κάνει καλές ταινίες. Μαζί με αυτόν και όλο το συνεργείο, που έκανε πρόβες επί προβών, ώστε να πλησιάσουν το αποτέλεσμα που είχε στο μυαλό του ο, αρρωστημένα κολλημένος με την τέχνη του, Iñárritu. Τα γυρίσματα κράτησαν έναν παραπάνω χρόνο, κόστισαν εκατό έξτρα εκατομμύρια και κόσμος απολύθηκε, παραιτήθηκε και πλακώθηκε με τον σκηνοθέτη. Συγκεκριμένα ο παραγωγός της ταινίας, που είχε το ίδιο πόστο και στο Birdman, διώχθηκε από τον Iñárritu που δεν του επέτρεπε να βρίσκεται στα γυρίσματα. Προς υπεράσπιση του δεύτερου, ο παραγωγός James W. Stotchdopole είχε κάνει κακό προγραμματισμό, κακή έρευνα περιοχών για γυρίσματα και δεν επικοινωνούσε τα προβλήματα της παραγωγής με τον Μεξικάνο σκηνοθέτη. Κοινώς, η ταινία είναι αυτό που βλέπετε. Νεύρα, κρύο και ξύλο.

Προσπαθώ να πάρω απόσταση από την εμπειρία που μόλις είχα μήπως και βρω τα αρνητικά της ταινίας. Ίσως το παρακάνει σε διάρκεια. Ίσως υπερπροσπαθεί να δώσει όσκαρ στον πρωταγωνιστή της. Ίσως υπήρξαν μία-δύο βολικές σεναριακές στιγμές και η πλοκή είναι αρκετά προβλέψιμη. Ίσως στοχεύει πολύ σε εντυπωσιασμό. Ίσως ο σκηνοθέτης της είναι εθισμένος με τα μονοπλάνα. «Ε, καλέ κυρία, πενήντα λεπτά χωρίς cut θέλω. Δεν είμαι ναρκομανής. Απλώς λυπάμαι τους μοντέρ». Ίσως και να κάνω λάθος σε όλα τα παραπάνω.

Σε μια εποχή με αναρίθμητες ταινίες, που νομίζουμε ότι έχουμε δει όλες τις δυνατότητες του κινηματογράφου, έρχεται Iñárritu και αποδεικνύει ότι η έβδομη τέχνη έχει ακόμα να δώσει. Παίρνει το αγαλματίδιο και τρέχει. Δεν πρόκειται να κάνει ταινία για τρία χρόνια. Κι αυτό γιατί σε συνέντευξη στο “The Hollywood Report” μαζί με τους Quentin Tarantino (“The Hateful Eight”), Tom Hooper (“The Danish Girl”), Ridley Scott (“The Martian”), Danny Boyle (“Steve Jobs”) και David O. Russell (“Joy”)., ρώτησε τον σκηνοθέτη του Blade Runner «πως αντέχεις και κάνεις ταινία κάθε χρόνο;», με τον δεύτερο να απαντά, κουνώντας τους ώμους του με ύφος «Σας έχω, γατάκια. Σιγά μην αποκαλύψω πως δουλεύω. Έρχονται οι ξένοι και μας παίρνουν τις δουλειές».

Εν κατακλείδι, o Iñárritu έβαλε πολύ κόσμο να δουλέψει σε άθλιες συνθήκες, κυνηγώντας ένα όνειρο. Πίεσε τους ηθοποιούς του, τους συνεργάτες και τον εαυτό του μέχρι το όριο, για να παράγει το Revenant. Χρησιμοποίησε πρωτότυπες τεχνικές σε φως και κινηματογράφηση και υπερασπίστηκε τις απόψεις του και την ταινία του μέχρι τέλους. Όταν ένας δημιουργός πιστεύει και λατρεύει τόσο πολύ το όραμά του, δε μπορώ παρά να κάνω το ίδιο.

 

ΤΕΛΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ:

mustwatch

 

Advertisements